وبلاگ
دی‌سدیم هیدروژن فسفات دی‌هیدرات
di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate یا دی‌سدیم هیدروژن فسفات دی‌هیدرات، نمک سدیمی اسید فسفریک با دو مولکول آب تبلور و فرمول Na₂HPO₄·2H₂O است که با شماره CAS 10028-24-7 شناخته می‌شود. این ماده یکی از پرمصرف‌ترین نمک‌های بافری در آزمایشگاه‌ها، صنایع دارویی و غذایی است. در این مقاله مشخصات شیمیایی، تفاوت با فرم بدون آب، کاربردها، گریدها، نکات خرید و نگهداری di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate را بررسی می‌کنیم. برای مشاهده محصولات تخصصی و ثبت استعلام می‌توانید به فروشگاه روی سا مراجعه کنید.
di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate چیست؟
اسید فسفریک سه پروتون اسیدی دارد و بسته به اینکه چند پروتون آن با سدیم جایگزین شود، سه نمک سدیمی مختلف به‌دست می‌آید: مونوسدیم فسفات، دی‌سدیم فسفات و تری‌سدیم فسفات. نمک میانی، یعنی دی‌سدیم هیدروژن فسفات با فرمول Na₂HPO₄، به‌دلیل رفتار بافری در محدوده pH نزدیک به خنثی، بیشترین کاربرد را در آزمایشگاه و دارو دارد. هنگامی که این نمک به‌صورت بلور با دو مولکول آب تبلور عرضه شود، همان di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate است.
در کاتالوگ‌ها این ماده با نام‌های متعددی دیده می‌شود: Disodium hydrogen phosphate dihydrate، Disodium phosphate dihydrate، Sodium phosphate dibasic dihydrate و در فارماکوپه اروپا Dinatrii phosphas dihydricus. این نام‌ها به یک ماده اشاره دارند، اما شماره CAS و میزان آب تبلور همیشه باید همراه نام بررسی شود، زیرا فرم بدون آب و فرم‌های دیگر آب‌پوشیده با شماره CAS و جرم مولی متفاوت عرضه می‌شوند.
di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate معمولاً به‌صورت پودر یا بلور سفید و محلول در آب عرضه می‌شود. محلول آبی آن کمی قلیایی است و به‌همین دلیل در تهیه بافرهای فسفات اغلب همراه با یک نمک اسیدی‌تر مانند سدیم دی‌هیدروژن فسفات به کار می‌رود.
مشخصات شیمیایی di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate
اطلاعات هویتی این ترکیب در پایگاه‌هایی مانند PubChem ثبت شده و توضیحات تکمیلی درباره خانواده نمک‌های دی‌سدیم فسفات در ویکی‌پدیا در دسترس است. مهم‌ترین مشخصات در جدول زیر آمده است.
| مشخصه | اطلاعات |
|---|---|
| نام انگلیسی | di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate |
| نام فارسی | دی‌سدیم هیدروژن فسفات دی‌هیدرات |
| نام‌های رایج | Disodium phosphate dihydrate, Sodium phosphate dibasic dihydrate, Disodium hydrogen orthophosphate dihydrate |
| شماره CAS | 10028-24-7 |
| فرمول مولکولی | Na₂HPO₄·2H₂O (H₅Na₂O₆P) |
| جرم مولی | 177.99 g/mol |
| شناسه PubChem | CID 6451167 |
| ظاهر | پودر یا بلور سفید |
| حلالیت | محلول در آب |
توجه: این مشخصات برای شناسایی اولیه ماده کافی‌اند. هنگام سفارش، شماره CAS و نام کامل را با دیتاشیت و گواهی آنالیز (COA) همان بچ تطبیق دهید.
تفاوت di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate و فرم بدون آب
دی‌سدیم هیدروژن فسفات در چند فرم آب‌پوشیده و یک فرم بدون آب (Anhydrous) عرضه می‌شود. در بازار آزمایشگاهی، فرم دی‌هیدرات یکی از رایج‌ترین‌هاست، اما برخی روش‌های اجرایی صراحتاً فرم بدون آب یا فرم دیگری را مشخص می‌کنند.
| ویژگی | دی‌هیدرات | بدون آب |
|---|---|---|
| شماره CAS | 10028-24-7 | 7558-79-4 |
| فرمول | Na₂HPO₄·2H₂O | Na₂HPO₄ |
| جرم مولی | 177.99 g/mol | 141.96 g/mol |
| آب تبلور | دو مولکول (حدود ۲۰ درصد وزنی) | ندارد |
نسبت جرم مولی دو فرم حدود ۱٫۲۵ است؛ یعنی برای رسیدن به مقدار یکسان فسفات، به ازای هر یک گرم فرم بدون آب، حدود ۱٫۲۵ گرم di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate لازم است. چون تهیه بافر به‌شدت به غلظت دقیق وابسته است، جایگزینی فرم‌ها فقط با محاسبه و تأیید مسئول فنی انجام شود.
کاربردهای di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate
کاربرد هر محصول به گرید، خلوص و مستندات سازنده بستگی دارد. در ادامه مهم‌ترین حوزه‌های مصرف این ماده را مرور می‌کنیم.
آزمایشگاه و تحقیقات
مهم‌ترین نقش این نمک در آزمایشگاه، تهیه محلول‌های بافری است.
بافر فسفات و PBS با di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate
بافر فسفات سالین (PBS) و سایر بافرهای فسفات، از ترکیب یک نمک بازی مانند دی‌سدیم هیدروژن فسفات با یک نمک اسیدی مانند سدیم دی‌هیدروژن فسفات تهیه می‌شوند. این بافرها در بیوشیمی، زیست‌شناسی سلولی، ایمنی‌شناسی و شست‌وشوی نمونه‌ها کاربرد گسترده دارند. چون دومین ثابت تفکیک اسید فسفریک نزدیک به pH ۷٫۲ است، بافر فسفات در محدوده خنثی بیشترین ظرفیت بافری را دارد.
بافر فاز متحرک در HPLC
در کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC)، بافرهای فسفات برای تنظیم pH فاز متحرک استفاده می‌شوند. برای این کار، گرید تحلیلی یا مخصوص HPLC و خلوص مناسب لازم است، چون ناخالصی‌ها می‌توانند خط پایه کروماتوگرام را مختل کنند.
صنایع دارویی
در داروسازی، نمک‌های فسفات به‌عنوان عامل بافری و تنظیم‌کننده pH در برخی فرمولاسیون‌ها و محلول‌های دارویی به کار می‌روند. استفاده دارویی از di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate باید با گرید مطابق فارماکوپه (USP، EP یا BP) و مستندات سازنده تأیید شود.
صنایع غذایی
فسفات‌های سدیم در صنعت غذا به‌عنوان نمک امولسیون‌کننده، تنظیم‌کننده اسیدیته و عامل بهبود بافت، به‌ویژه در برخی فرآورده‌های لبنی و گوشتی، به کار می‌روند. این مصرف فقط با گرید غذایی و مطابق مقررات کشور مقصد مجاز است.
کاربردهای صنعتی
تصفیه آب، شوینده‌ها، فرایندهای رنگرزی و برخی صنایع سرامیک و نسوز از دیگر حوزه‌های مصرف فسفات‌های سدیم هستند. در این کاربردها معمولاً گرید صنعتی کفایت می‌کند، به شرط آنکه مشخصات فنی موردنیاز تأمین شود.
گریدها و معیارهای کیفی di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate
گریدهای رایج این ماده شامل دارویی (USP، EP، BP)، غذایی (FCC)، تحلیلی و آزمایشگاهی (مانند ACS یا EMSURE) و صنعتی است. گریدها را نباید بدون بررسی مدارک معادل فرض کرد. به‌عنوان نمونه، یکی از مشخصات تجاری گرید تحلیلی این ماده pH محلول را در بازه حدود ۸٫۷ تا ۹٫۴ گزارش کرده است؛ اما شرایط اندازه‌گیری هر مشخصه باید از COA همان محصول تأیید شود.
در گواهی آنالیز di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate معمولاً این پارامترها بررسی می‌شوند:
- درصد خلوص (Assay) و روش آزمون آن
- افت وزنی در خشک‌کردن یا میزان آب، که برای فرم دی‌هیدرات باید در بازه مورد انتظار باشد
- pH محلول استاندارد
- کلرید، سولفات و سایر ناخالصی‌های آنیونی
- فلزات سنگین و ناخالصی‌های فلزی
- مواد نامحلول در آب
نکته مهم: عنوان «گرید دارویی» یا «گرید غذایی» روی برگه فروش، بدون مستندات رسمی سازنده، اثبات‌کننده انطباق نیست.
نگهداری و پایداری
فرم‌های آب‌پوشیده فسفات‌های سدیم نسبت به گرما و رطوبت حساس‌اند. در دمای بالا یا محیط بسیار خشک ممکن است بخشی از آب تبلور از دست برود و در رطوبت زیاد ممکن است ماده کلوخه شود. چنین تغییری درصد وزنی فسفات را عوض می‌کند و روی دقت تهیه بافر اثر می‌گذارد. شرایط دقیق نگهداری را از مستندات سازنده بگیرید. به‌طور عمومی:
- ماده را در بسته‌بندی اصلی و کاملاً دربسته نگه دارید.
- از گرمای مستقیم، رطوبت بالا و نور شدید دور نگه دارید.
- پس از هر بار برداشت، درپوش را سریع ببندید.
- تاریخ تولید، انقضا یا بازآزمایی را با COA تطبیق دهید.
راهنمای خرید di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate
در خرید سازمانی di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate، تنها مقایسه قیمت هر کیلوگرم کافی نیست. موارد زیر را پیش از سفارش بررسی کنید.
فرم شیمیایی و شماره CAS
تطبیق di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate با شماره CAS
مطمئن شوید محصول دی‌هیدرات با شماره CAS 10028-24-7 است و فرم بدون آب یا فرم‌های دیگر آب‌پوشیده تحویل نمی‌شود. این نکته در محاسبات وزنی بافر اهمیت مستقیم دارد.
گرید و کاربرد نهایی
ابتدا مشخص کنید ماده برای دارو، غذا، آزمایشگاه، HPLC یا صنعت مصرف می‌شود و سپس گرید و استاندارد متناسب را درخواست کنید.
گواهی آنالیز و برگه ایمنی
COA باید مربوط به همان بچ تحویلی باشد. SDS اختصاصی سازنده را نیز دریافت کنید تا خطرات، تجهیزات حفاظت فردی و شرایط نگهداری مشخص باشند.
بسته‌بندی و رهگیری
نوع بسته‌بندی، پلمب، شماره بچ، سازنده، کشور مبدأ و تاریخ‌ها را کنترل کنید. قابلیت رهگیری بچ در خریدهای دارویی و غذایی ضروری است.
قیمت و تأمین
قیمت به گرید، خلوص، برند، کشور مبدأ، حجم سفارش و بسته‌بندی بستگی دارد. برای مقایسه درست، از فروشندگان مختلف مشخصات یکسان بخواهید.
نکات ایمنی هنگام کار با این ماده
ارزیابی نهایی خطر باید بر اساس SDS سازنده و مقررات محل کار انجام شود. به‌طور عمومی، در کار با پودرهای شیمیایی این موارد رعایت می‌شود:
- از دستکش، عینک ایمنی و لباس کار مناسب استفاده کنید.
- از ایجاد و استنشاق گردوغبار جلوگیری کنید.
- در صورت تماس با چشم یا پوست، طبق دستور SDS با آب فراوان شست‌وشو دهید.
- ماده را از اسیدهای قوی و مواد ناسازگار جدا نگه دارید.
این نکات عمومی هستند و جایگزین ارزیابی ایمنی اختصاصی محصول نیستند. این مقاله توصیه پزشکی نیست و مصرف دارویی هر ماده باید با نظر پزشک یا داروساز باشد.
تأمین di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate از روی سا
روی سا (Roysa Kala) با رویکرد شبکه کسب‌وکار و بازار تخصصی صنعت دارویی، بر معرفی کالاها و ارتباط شرکت‌ها در زنجیره تأمین تمرکز دارد. برای دریافت پیشنهادهای قابل مقایسه، هنگام استعلام این اطلاعات را مشخص کنید:
- نام کامل انگلیسی ماده و شماره CAS (10028-24-7)
- مقدار موردنیاز و واحد سفارش
- گرید و استاندارد موردنظر (USP، EP، FCC، تحلیلی یا HPLC)
- سازنده یا کشور مبدأ مورد ترجیح
- مدارک موردنیاز مانند COA و SDS
- زمان تحویل موردنظر
برای استعلام تأمین di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate یا مطرح‌کردن نیاز تخصصی خود با روی سا در ارتباط باشید.
تماس با روی سا مشاهده محصولات روی ساجمعبندی
di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate نمک سدیمی اسید فسفریک با دو مولکول آب تبلور، شماره CAS برابر 10028-24-7 و جرم مولی 177.99 گرم بر مول است. این ماده به‌دلیل خاصیت بافری، در آزمایشگاه، دارو، غذا و صنعت کاربرد دارد.
برای خرید درست، فرم شیمیایی، گرید، استاندارد، COA، SDS، شرایط نگهداری و قابلیت رهگیری بچ باید بررسی شوند. ثبت درخواست دقیق در شبکه‌های B2B به مقایسه بهتر پیشنهادها و کاهش ریسک تأمین کمک می‌کند.
پرسش‌های متداول درباره di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate
di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate چیست؟
نمک سدیمی اسید فسفریک با دو مولکول آب تبلور است که به‌عنوان بافر و تنظیم‌کننده pH در آزمایشگاه، دارو، غذا و صنعت مصرف می‌شود.
شماره CAS دی‌سدیم هیدروژن فسفات دی‌هیدرات چیست؟
شماره CAS آن 10028-24-7 است. فرم بدون آب با شماره 7558-79-4 شناخته می‌شود.
فرمول و جرم مولی این ماده چقدر است؟
فرمول آن Na₂HPO₄·2H₂O و جرم مولی آن 177.99 گرم بر مول است.
تفاوت di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate با فرم بدون آب چیست؟
فرم دی‌هیدرات دو مولکول آب تبلور دارد و جرم مولی آن بیشتر است (177.99 در برابر 141.96). در محاسبات وزنی باید جرم مولی همان فرم خریداری‌شده را به کار برد.
این ماده در بافر فسفات چه نقشی دارد؟
به‌عنوان نمک بازی در کنار یک نمک اسیدی مانند سدیم دی‌هیدروژن فسفات، pH محلول را در محدوده نزدیک به خنثی تنظیم و پایدار می‌کند.
آیا این ماده برای مصرف دارویی یا غذایی مناسب است؟
فقط در صورتی که گرید مناسب مانند USP، EP یا FCC با مستندات معتبر سازنده تأیید شود. نام ماده یا خلوص بالا به‌تنهایی کافی نیست.
چگونه di-Sodium hydrogen phosphate dihydrate را استعلام کنیم؟
نام کامل، شماره CAS، مقدار، گرید و مدارک موردنیاز را مشخص کنید و از طریق صفحه تماس با روی سا درخواست خود را ثبت کنید.
